آموزش نصب و راه‌اندازی Hyprland در آرچ لینوکس (Wayland)
در این آموزش، نصب پایه، راه‌اندازی اولیه و ابزارهای ضروری را روی Arch Linux بررسی می‌کنیم.
آخرین به‌روزرسانی: ۲۱ آبان ۱۴۰۵ · نسخهٔ ۱ · ۹ بازدید
این مقاله مستندات رسمی Arch Linux نیست؛ برای موارد حساس به ArchWiki مراجعه کنید.
آموزش نصب و راه‌اندازی Hyprland در آرچ لینوکس (Wayland)
مقدمه
Hyprland یک کامپوزیتور داینامیک تایلینگ برای Wayland است که در بین کاربران آرچ لینوکس محبوبیت زیادی پیدا کرده. برخلاف محیط‌های دسکتاپ کامل مثل GNOME یا Plasma، Hyprland فقط مدیریت پنجره‌ها، انیمیشن‌ها و ورودی‌ها را انجام می‌دهد و بقیه چیزها (نوار وضعیت، لانچر، اعلان‌ها و ...) را خودت انتخاب و پیکربندی می‌کنی.
در این آموزش، نصب پایه، راه‌اندازی اولیه و ابزارهای ضروری را روی Arch Linux بررسی می‌کنیم.
۱. Hyprland چیست؟
Hyprland یک Wayland compositor مستقل است که ویژگی‌هایی مثل:
- تایلینگ داینامیک
- انیمیشن‌های نرم و قابل تنظیم
- پشتیبانی خوب از blur و شفافیت
- پیکربندی قوی (در نسخه‌های جدید با Lua)
را ارائه می‌دهد. تیم Hyprland به‌طور رسمی روی Arch و NixOS تست می‌کند و بستهٔ رسمی آن در مخازن آرچ موجود است.
۲. پیش‌نیازها
قبل از نصب مطمئن شو:
- سیستم آرچ به‌روز است
- درایور گرافیک درست کار می‌کند (مخصوصاً اگر NVIDIA داری)
- از یک TTY یا محیط فعلی می‌توانی خارج شوی
sudo pacman -Syuاگر از NVIDIA استفاده می‌کنی، قبل از ادامه صفحهٔ NVIDIA در ویکی Hyprland را بخوان.
۳. نصب Hyprland و بسته‌های ضروری
نصب نسخهٔ پایدار از مخازن رسمی:
sudo pacman -S hyprlandبسته‌های مهم برای تجربهٔ قابل‌استفاده:
sudo pacman -S xdg-desktop-portal-hyprland xdg-desktop-portal-gtk \
qt5-wayland qt6-wayland \
pipewire wireplumber \
wl-clipboard \
grim slurp \
dunst \
kittyتوضیح کوتاه:
| بسته | کاربرد |
|------|--------|
| xdg-desktop-portal-hyprland | اشتراک‌گذاری صفحه، پورتال‌ها |
| pipewire + wireplumber | صدا و screen sharing |
| wl-clipboard | کلیپ‌بورد در Wayland |
| grim + slurp | اسکرین‌شات |
| dunst | نمایش اعلان‌ها |
| kitty | ترمینال پیش‌فرض پیشنهادی |
اگر می‌خواهی نسخهٔ خیلی جدید (git) داشته باشی:
yay -S hyprland-gitاما برای اکثر کاربران بستهٔ رسمی کافی و پایدارتر است.
۴. راه‌اندازی اولیه
بهترین روش راه‌اندازی از TTY است:
Hyprlandیا:
start-hyprlandنکته: با کاربر root اجرا نکن.
اگر از Display Manager استفاده می‌کنی (مثل SDDM)، نسخهٔ جدیدتر آن معمولاً Hyprland را تشخیص می‌دهد، اما روش رسمی و توصیه‌شده هنوز TTY است.
پس از اولین اجرا، Hyprland یک فایل پیکربندی نمونه می‌سازد.
۵. فایل پیکربندی
از نسخهٔ ۰.۵۵ به بعد، پیکربندی اصلی به Lua منتقل شده است.
مسیر فایل:
~/.config/hypr/hyprland.luaاگر فایل وجود نداشته باشد، Hyprland خودش یک نمونه می‌سازد. برای شروع کار می‌توانی بنر هشدار autogenerated را حذف کنی.
برای اعمال تغییرات بدون خروج کامل:
hyprctl reloadپیکربندی را می‌توانی به چند فایل تقسیم کنی و با require لود کنی. این کار خوانایی را خیلی بالا می‌برد.
۶. ابزارهای ضروری برای تجربه کامل
Hyprland فقط کامپوزیتور است. برای داشتن محیط کاربردی این ابزارها را اضافه کن:
نوار وضعیت (Status Bar)
sudo pacman -S waybarلانچر برنامه
sudo pacman -S wofi
# یا
yay -S rofi-waylandمدیریت پس‌زمینه
sudo pacman -S swww
# یا hyprpaperاسکرین‌شات و ویرایش
sudo pacman -S grim slurp swappyخروج از سیستم / لاک‌اسکرین
yay -S wlogout
# و برای لاک:
sudo pacman -S hyprlock # یا swaylock۷. نکات مهم و خطاهای رایج
NVIDIA
اگر کارت NVIDIA داری، معمولاً باید چند متغیر محیطی و تنظیمات خاص اضافه کنی. بدون این کار ممکن است کرش یا مشکلات رندر داشته باشی.
Portal و Screen Sharing
برای کارکرد درست اشتراک‌گذاری صفحه، pipewire، wireplumber و xdg-desktop-portal-hyprland باید فعال باشند. گاهی لازم است متغیرهای محیطی را در کانفیگ تنظیم کنی:
hl.env("XDG_CURRENT_DESKTOP", "Hyprland")چند پورتال همزمان
اگر چند backend پورتال نصب کرده باشی، ممکن است مشکلات عجیب ایجاد شود. ترجیحاً فقط xdg-desktop-portal-hyprland + xdg-desktop-portal-gtk را نگه دار.
فونت
بدون فونت مناسب، متن‌ها ممکن است به صورت مربع نمایش داده شوند. حداقل یک فونت sans-serif نصب کن.
۸. جمع‌بندی
Hyprland در آرچ لینوکس یکی از بهترین گزینه‌ها برای کسانی است که می‌خواهند کنترل کامل روی محیط دسکتاپ داشته باشند و در عین حال از زیبایی و سرعت Wayland لذت ببرند.
مسیر پیشنهادی:
- نصب
hyprlandو بسته‌های ضروری - راه‌اندازی از TTY
- نصب waybar + لانچر + ابزارهای اسکرین‌شات
- شروع به شخصی‌سازی
hyprland.lua
منابع رسمی:
---
تهیه‌شده برای جامعه ARCHIHA