آموزش نصب و کار با Flatpak در آرچ لینوکس
در آرچ لینوکس، Flatpak مکمل خوبی برای pacman و AUR است، مخصوصاً برای برنامه‌هایی که نسخه جدیدتری در Flathub دارند یا نصب‌شان از AUR سخت است
آخرین به‌روزرسانی: ۲۱ آبان ۱۴۰۵ · نسخهٔ ۱ · ۵ بازدید
این مقاله مستندات رسمی Arch Linux نیست؛ برای موارد حساس به ArchWiki مراجعه کنید.
آموزش نصب و کار با Flatpak در آرچ لینوکس
مقدمه
Flatpak یک سیستم بسته‌بندی و توزیع نرم‌افزار مستقل از توزیع است. با استفاده از آن می‌توانید برنامه‌ها را به‌صورت ایزوله و با وابستگی‌های خودشان نصب کنید، بدون اینکه با پکیج‌های سیستم تداخل داشته باشند.
در آرچ لینوکس، Flatpak مکمل خوبی برای pacman و AUR است، مخصوصاً برای برنامه‌هایی که نسخه جدیدتری در Flathub دارند یا نصب‌شان از AUR سخت است.
۱. نصب Flatpak
نصب خود Flatpak بسیار ساده است:
sudo pacman -S flatpakپس از نصب، مخزن اصلی Flathub را اضافه کنید:
flatpak remote-add --if-not-exists flathub https://dl.flathub.org/repo/flathub.flatpakrepoبرای اعمال بهتر تغییرات، یک‌بار از سیستم خارج شوید و دوباره وارد شوید، یا این دستور را اجرا کنید:
systemctl --user restart xdg-desktop-portal۲. دستورات اصلی Flatpak
جستجوی برنامه
flatpak search firefoxنصب برنامه
flatpak install flathub org.mozilla.firefoxیا به‌صورت خلاصه‌تر:
flatpak install firefoxاجرای برنامه
flatpak run org.mozilla.firefoxمشاهده برنامه‌های نصب‌شده
flatpak listبه‌روزرسانی همه برنامه‌های Flatpak
flatpak updateحذف برنامه
flatpak uninstall org.mozilla.firefoxحذف برنامه‌های بلااستفاده (حذف وابستگی‌های اضافی)
flatpak uninstall --unused۳. مدیریت دسترسی‌ها (Permissions)
Flatpak برنامه‌ها را در sandbox اجرا می‌کند. گاهی نیاز است دسترسی خاصی به آن‌ها بدهید (مثلاً دسترسی به فایل‌ها یا سخت‌افزار).
برای مدیریت گرافیکی دسترسی‌ها می‌توانید از این ابزار استفاده کنید:
sudo pacman -S flatsealبا Flatseal به‌راحتی می‌توانید دسترسی‌های هر برنامه را کنترل کنید.
از طریق ترمینال هم می‌توانید دسترسی بدهید. مثال:
flatpak override --user --filesystem=home org.mozilla.firefox۴. نکات مهم و کاربردی
نصب نسخه بتا یا برنامه‌های خاص
بعضی برنامه‌ها مخزن جداگانه دارند. همیشه از منبع معتبر نصب کنید.
کاهش حجم
Flatpak گاهی فضای زیادی اشغال می‌کند چون وابستگی‌ها را جدا نگه می‌دارد. برای پاکسازی:
flatpak uninstall --unused
flatpak repairاجرای برنامه‌های Flatpak از منو
بعد از نصب، معمولاً برنامه در منوی برنامه‌ها ظاهر می‌شود. اگر ظاهر نشد، یک‌بار سیستم را relogin کنید.
ترکیب با Hyprland یا محیط‌های Wayland
اکثر برنامه‌های Flatpak در Wayland خوب کار می‌کنند. اگر مشکلی داشتید، می‌توانید با متغیر محیطی اجبار کنید:
flatpak run --env=MOZ_ENABLE_WAYLAND=1 org.mozilla.firefox۵. مشکلات رایج
برنامه در منو نشان داده نمی‌شود
از سیستم خارج شوید و دوباره وارد شوید، یا دستور زیر را بزنید:
update-desktop-database ~/.local/share/applicationsخطای دسترسی به فایل
با Flatseal دسترسی فایل‌سیستم را فعال کنید، یا از دستور flatpak override استفاده کنید.
حجم بالا
Flatpak به خاطر طراحی‌اش فضای بیشتری نسبت به پکیج‌های معمولی اشغال می‌کند. این موضوع طبیعی است.
۶. چه زمانی از Flatpak استفاده کنیم؟
- وقتی نسخه موجود در مخازن آرچ یا AUR قدیمی است
- وقتی برنامه وابستگی‌های پیچیده دارد
- وقتی می‌خواهید برنامه ایزوله باشد
- برای برنامه‌هایی مثل Discord، Spotify، Telegram، Obsidian، Bottles و ... که نسخه Flatpak خوبی دارند
برای برنامه‌های سیستمی و حیاتی، همچنان pacman و AUR اولویت دارند.
۷. جمع‌بندی
Flatpak در آرچ لینوکس به‌سادگی نصب و استفاده می‌شود:
- نصب
flatpak - اضافه کردن مخزن Flathub
- نصب برنامه‌ها با
flatpak install - مدیریت دسترسی‌ها با Flatseal
- به‌روزرسانی منظم با
flatpak update
این ابزار به شما امکان می‌دهد نرم‌افزارهای روز را بدون درگیر شدن با وابستگی‌های پیچیده نصب کنید.
---
منابع:
تهیه‌شده برای جامعه ARCHIHA