آموزش نصب و کار با Docker در آرچ لینوکس

آموزش نصب و کار با Docker در آرچ لینوکس

مقدمه

Docker ابزاری برای ساخت، اجرا و مدیریت کانتینرها است. با استفاده از آن می‌توانید برنامه‌ها را در محیطی ایزوله و قابل حمل اجرا کنید، بدون اینکه وابستگی‌های آن‌ها با سیستم اصلی تداخل داشته باشد.

در آرچ لینوکس، نصب و راه‌اندازی Docker ساده است و برای توسعه، تست و حتی اجرای بعضی سرویس‌ها بسیار کاربردی است.

۱. نصب Docker

بسته‌های اصلی را نصب کنید:

sudo pacman -S docker docker-compose

سپس سرویس Docker را فعال و اجرا کنید:

sudo systemctl enable --now docker

وضعیت سرویس را بررسی کنید:

systemctl status docker

۲. اضافه کردن کاربر به گروه docker

برای اینکه مجبور نباشید هر بار از sudo استفاده کنید، کاربر خود را به گروه docker اضافه کنید:

sudo usermod -aG docker $USER

بعد از این کار، یک‌بار از سیستم خارج شوید و دوباره وارد شوید تا تغییرات اعمال شود.

برای تست:

docker info

اگر بدون خطا اطلاعات را نشان داد، یعنی درست تنظیم شده است.

۳. دستورات پایه Docker

دانلود و اجرای یک ایمیج

docker run hello-world

مشاهده ایمیج‌های دانلودشده

docker images

مشاهده کانتینرهای در حال اجرا

docker ps

برای دیدن همه کانتینرها (حتی متوقف‌شده‌ها):

docker ps -a

توقف کانتینر

docker stop container_id

حذف کانتینر

docker rm container_id

حذف ایمیج

docker rmi image_id

۴. کار با Docker Compose

docker-compose برای مدیریت چند کانتینر به‌صورت هم‌زمان استفاده می‌شود.

مثال ساده: ایجاد فایل docker-compose.yml

nano docker-compose.yml

محتوای نمونه:

version: '3'
services:
  web:
    image: nginx
    ports:
      - "8080:80"

اجرا:

docker compose up -d

توقف:

docker compose down

۵. نکات مهم و توصیه‌ها

به‌روزرسانی

Docker را همراه با سیستم به‌روز نگه دارید:

sudo pacman -Syu

پاکسازی منابع بلااستفاده

برای آزاد کردن فضا:

docker system prune -a

این دستور کانتینرها، ایمیج‌ها و شبکه‌های بلااستفاده را پاک می‌کند (با احتیاط استفاده کنید).

مشکل دسترسی به سوکت Docker

اگر خطای permission گرفتید، مطمئن شوید در گروه docker هستید و یک‌بار relogin کرده‌اید.

استفاده از Podman به‌عنوان جایگزین

اگر نمی‌خواهید از سرویس root استفاده کنید، می‌توانید Podman را امتحان کنید که بدون نیاز به daemon کار می‌کند.

sudo pacman -S podman

۶. مشکلات رایج

سرویس Docker استارت نمی‌شود

لاگ را بررسی کنید:

journalctl -u docker -b

خطای مربوط به cgroup یا کرنل

مطمئن شوید کرنل شما به‌روز است و مجازی‌سازی در بایوس فعال باشد (برای بعضی قابلیت‌ها).

حجم بالای Docker

مسیر داده‌های Docker معمولاً /var/lib/docker است. با دستور docker system df می‌توانید میزان فضای اشغال‌شده را ببینید.

۷. جمع‌بندی

مراحل اصلی راه‌اندازی Docker در آرچ:

1. نصب docker و docker-compose
2. فعال‌سازی سرویس با systemctl
3. اضافه کردن کاربر به گروه docker
4. تست با docker run hello-world
5. یادگیری دستورات پایه و استفاده از Compose

Docker ابزار قدرتمندی است، اما چون کانتینرها دسترسی نسبتاً بالایی دارند، فقط ایمیج‌های معتبر را اجرا کنید.

---

منابع:

• ArchWiki – Docker
• مستندات رسمی Docker

تهیه‌شده برای جامعه ARCHIHA