آموزش بک‌آپ گرفتن با Timeshift در آرچ لینوکس
در این آموزش، نصب و استفاده از Timeshift را یاد می‌گیریم
آخرین به‌روزرسانی: ۲۱ آبان ۱۴۰۵ · نسخهٔ ۱ · ۱ بازدید
این مقاله مستندات رسمی Arch Linux نیست؛ برای موارد حساس به ArchWiki مراجعه کنید.
آموزش بک‌آپ گرفتن با Timeshift در آرچ لینوکس
مقدمه
یکی از مهم‌ترین کارهایی که باید در آرچ لینوکس انجام دهید، داشتن بک‌آپ منظم از سیستم است. چون آرچ یک توزیع rolling است، گاهی بعد از آپدیت ممکن است سیستم به‌هم بریزد.
Timeshift ابزاری ساده و قدرتمند برای گرفتن اسنپ‌شات از سیستم است (مشابه System Restore در ویندوز یا Time Machine در مک).
در این آموزش، نصب و استفاده از Timeshift را یاد می‌گیریم.
۱. نصب Timeshift
Timeshift در مخازن رسمی آرچ وجود دارد:
sudo pacman -S timeshiftاگر می‌خواهید از نسخه با پشتیبانی بهتر Btrfs استفاده کنید، همین بسته کافی است.
۲. اجرای اولیه و پیکربندی
Timeshift را با دسترسی روت اجرا کنید:
sudo timeshift-gtkیا نسخه ترمینالی:
sudo timeshiftدر اولین اجرا، نوع اسنپ‌شات را انتخاب می‌کنید:
- RSYNC: برای فایل‌سیستم‌های ext4 و اکثر موارد (پیشنهادی برای تازه‌کارها)
- BTRFS: اگر ریشه سیستم شما روی Btrfs باشد (سریع‌تر و بهینه‌تر)
۳. تنظیمات مهم
انتخاب محل ذخیره بک‌آپ
بهتر است بک‌آپ‌ها را روی پارتیشن یا دیسک جداگانه ذخیره کنید، نه روی همان پارتیشنی که سیستم روی آن نصب است.
زمان‌بندی خودکار
در تنظیمات می‌توانید مشخص کنید:
- روزانه
- هفتگی
- ماهانه
و تعداد نسخه‌هایی که نگه داشته شوند را محدود کنید تا فضای دیسک پر نشود.
فیلتر کردن فایل‌ها
می‌توانید پوشه‌های خانگی (/home) را از اسنپ‌شات خارج کنید یا فقط بخش‌های سیستمی را بک‌آپ بگیرید. برای بازگردانی سیستم عامل، معمولاً بک‌آپ از / کافی است و نیازی به کل /home نیست.
۴. گرفتن بک‌آپ دستی
از طریق رابط گرافیکی روی دکمه Create کلیک کنید.
از طریق ترمینال:
sudo timeshift --create --comments "قبل از آپدیت بزرگ"۵. بازگردانی بک‌آپ (Restore)
روش گرافیکی
برنامه را باز کنید، اسنپ‌شات مورد نظر را انتخاب و روی Restore کلیک کنید.
روش ترمینال
sudo timeshift --restoreسپس شماره اسنپ‌شات را وارد کنید.
نکته خیلی مهم:
بازگردانی را بهتر است از محیط Live (مثل همان ISO آرچ یا یک محیط دیگر) انجام دهید، مخصوصاً اگر سیستم بالا نمی‌آید.
۶. استفاده همراه با Btrfs
اگر سیستم را روی Btrfs نصب کرده‌اید، Timeshift می‌تواند از قابلیت اسنپ‌شات خود Btrfs استفاده کند که بسیار سریع‌تر و کم‌حجم‌تر است.
در این حالت:
- اسنپ‌شات‌ها تقریباً آنی گرفته می‌شوند
- فضای بسیار کمتری اشغال می‌شود
- بازگردانی هم سریع‌تر است
۷. نکات کاربردی
- قبل از هر آپدیت بزرگ (
yay -Syuیا آپدیت کرنل) یک اسنپ‌شات بگیرید. - حداقل ۲ یا ۳ اسنپ‌شات اخیر را نگه دارید.
- محل ذخیره بک‌آپ را روی دیسک جدا قرار دهید.
- از Timeshift به‌تنهایی برای بک‌آپ فایل‌های شخصی مهم استفاده نکنید. برای
/homeبهتر است ازrsyncیا ابزارهایی مثل Borg/Restic هم استفاده کنید.
۸. مشکلات رایج
خطای مربوط به فضا
فضای دیسک مقصد را چک کنید و تعداد اسنپ‌شات‌های قدیمی را کاهش دهید.
بازگردانی درست کار نمی‌کند
از محیط Live بوت کنید و Timeshift را از آنجا اجرا کنید.
Btrfs شناسایی نمی‌شود
مطمئن شوید زیرحجم‌ها (subvolumes) را درست ساخته‌اید و Timeshift را با دسترسی root اجرا کرده‌اید.
۹. جمع‌بندی
Timeshift یکی از بهترین و ساده‌ترین ابزارها برای محافظت از سیستم آرچ است.
مراحل پیشنهادی:
- نصب
timeshift - انتخاب محل مناسب برای ذخیره اسنپ‌شات
- گرفتن یک اسنپ‌شات اولیه
- فعال کردن بک‌آپ خودکار (هفتگی یا روزانه)
- قبل از آپدیت‌های بزرگ، بک‌آپ دستی بگیرید
با این کار، اگر بعد از آپدیت سیستم به‌هم ریخت، می‌توانید در چند دقیقه به حالت قبل برگردید.
---
منابع:
- ArchWiki – Timeshift
- مستندات رسمی Timeshift
تهیه‌شده برای جامعه ARCHIHA